Trojak elbląski Zygmunta I Starego z 1539 roku cz. 2

Category: KolekcjeKolekcje Skarbnica Narodowa @ 13:31

Mennictwo Zygmunta I Starego numizmatycy dzielą na dwa okresy: do roku 1526 i po tej dacie. W pierwszym okresie bicie monet nie nadążało za rozwojem gospodarczym. Brakowało zwłaszcza drobnej monety. Wykorzystał to bratanek króla, Ludwik II Jagiellończyk, panujący na Węgrzech i Czechach, w tym także na Śląsku. Otworzył w Świdnicy mennicę, która wybijała półgrosze.

Miały one co prawda inna legendę, ale widniało na nich takie samo wyobrażenie jak na polskich monetach. Były jednak lżejsze i wykonane z o wiele gorszego srebra, nic też dziwnego, że dosłownie zalały ziemie polskie. Doprowadziło to do katastrofy monetarnej. Dopiero uchwalona w 1526 roku przez sejm generalny w Piotrkowie ordynacja mennicza przewidywała, że mennice w Krakowie i Toruniu będą przebijać półgrosze świdnickie na dobra monetę. Proces ten trwał jednak jeszcze po śmierci Zygmunta I Starego.

Pomijając sprawę półgroszy świdnickich, na ziemiach polskich w obiegu znajdowała się na ogół dobra moneta, którą wybijały mennice koronne, litewskie oraz Prus Książęcych, m.in. elbląska. Tradycje tej ostatniej sięgały 1. poł. XIII wieku. Elbląg znajdował się wtedy w Państwie Krzyżackim. Do Rzeczypospolitej został przyłączony na mocy II pokoju toruńskiego w 1466 roku.

W 1539 roku w Elblągu wybito piękny trojak. Na awersie widnieje napis w sześciu wierszach: ᵜIIIᵜ / SIGIS.I.REX / POLONIE / DO.TOCIVS / PRVSSIE / ᵜ1539ᵜ (III Zygmunt I król, pan całych Prus). Rewers przedstawia herb Elbląga oraz napis otokowy: GROSS.AR.TRIPLEX.CIVI. ELBING (grosz srebrny potrójny miasta Elbląga).

Trojaki były jedną z nowych jednostek monetarnych wprowadzonych przez Zygmunta I Starego. Pierwszą monetę o tej wartości wybito w 1528 roku. Stały się jedną z najpopularniejszych monet obiegowych Rzeczypospolitej i Litwy. Wybijano je do czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego. Zwano je także: „dutka”, „babka” lub „dydek”.

Tagi:

Mogą Cię również zainteresować:

Ostatnio napisaliśmy o:

Comments are closed.