Talar lwowski Jana Kazimierza z roku 1661 cz. 2

Category: KolekcjeKolekcje Skarbnica Narodowa @ 09:22

Na awersie widnieje ukoronowane popiersie ostatniego polskiego króla z dynastii Wazów, doskonale znanego z sienkiewiczowskiego „Potopu”, Jana Kazimierza. Wstąpił on na tron polski w 1648 roku po śmierci swojego brata Władysława IV. Jego panowanie przypadło na początek upadku potęgi Rzeczypospolitej. Król musiał się zmagać z powstaniem Chmielnickiego na Ukrainie, długoletnią wojną z Rosją i potopem szwedzkim. Wszystkie te wydarzenia znacznie osłabiły Polskę i nawet późniejsza wiktoria wiedeńska Jana III Sobieskiego nie potrafiła tego zmienić.

Sposób przedstawienia popiersia wyraźnie wskazuje na wpływ baroku. Narzucony na zbroję płaszcz spięty jest ozdobną broszą. Każda fałda nakrycia, podobnie jak pukle peruki są doskonale zaznaczone. Na szyi Jana Kazimierza zawieszony jest Order Złotego Runa. Tradycyjnie, na głowie znajduje się korona zamknięta, podkreślająca suwerenność i niezawisłość władcy. Napis otokowy, kończący się na rewersie, zawiera tytulaturę królewską: IOAN:CASIMIR:D:G:REX:POL:ET:SVEC:M:D:L:R:P:MAS:SAM:LIV:NEC:NON:SVE:
GOT:VAN:QHAERE REX – Ioannes Casimirus, Dei Gratia rex Poloniae, magnus dux Lithuaniae, Russie, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniae, nec non Suecorum, Gothorum, Vandalorumque haereditarius rex (Jan Kazimierz, z Bożej łaski król Polski i Szwecji, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, a także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów).

Na rewersie widnieje piękny, barokowy ukoronowany herb Rzeczypospolitej ze Snopkiem Wazów na tarczy sercowej. Zamknięta korona podkreśla suwerenność państwa. Rozdziela także datę wybicia monety 16–61. Pod herbem, w napisie otokowym, znajdują się litery GBA dzierżawcy mennicy Giovanniego Baptisty Amurettiego. Nad nimi umieszczony jest herb Ślepowron Jana Kazimierza Krasińskiego, podskarbiego wielkiego koronnego w latach 1658-1668. Wykonanie zarówno awersu, jak i rewersu monety, świadczą o bardzo wysokim poziomie sztuki menniczej.

Pięknie wybity talar lwowski Jana Kazimierza jest prawdziwym unikatem. Jedyny znany egzemplarz przechowywany jest w warszawskim Muzeum Narodowym.

Tagi:

Mogą Cię również zainteresować:

Ostatnio napisaliśmy o:

Comments are closed.