Polskie medale cz.I

Category: KolekcjeKolekcje Skarbnica Narodowa @ 13:48

Początków sztuki medalierskiej należy szukać na monetach pamiątkowych i medalionach starożytnej Grecji i Rzymu, ale ojczyzną współczesnego medalierstwa jest Italia XV wieku. Co prawda, znane są medale powstałe na tym terenie w XIII i XIV wieku, jednak rozkwit tej dziedziny sztuki łączony jest z postacią, zmarłego w 1455 roku, Antonio Pisano, zwanego Pisanello. W ciągu niespełna dwudziestu lat stworzył on kilkadziesiąt wspaniałych, małych dzieł sztuki, przyczyniając się do popularyzacji i rozwoju trwającego do dziś zainteresowania medalierstwem.

medal renesansowy autorstwa Hansa Schwarza - awers

Na ziemie polskie medalierstwo dotarło wraz z kulturą włoskiego odrodzenia. Za najstarszy medal wykonany na ziemiach polskich uważany jest nieduży krążek wybity w 1508 roku przez biskupa wrocławskiego Jana Turzona na pamiątkę pobytu króla Władysława II Jagiellończyka w stolicy księstwa kościelnego w Nysie.

Kolejne medale łączone są już z dworem krakowskim Zygmunta I Starego i jego czasami. W Polsce działali wtedy znakomici medalierzy Hans Schwarz i Jan Maria Padovano. Obok medali z popiersiami króla, byli oni autorami kilku medali zamówionych przez możnowładców polskich, m.in. Krzysztofa Szydłowieckiego.

Duże zainteresowanie medalami, przy jednoczesnym braku odpowiedniej liczby artystów na dworze krakowskim, było przyczyną dla której wiele medali z tej epoki zostało wykonanych poza granicami Rzeczypospolitej, gdyż zamawiano je u zagranicznych twórców. Wymienić warto tu biskupa chełmińskiego Jana Dantyszka, którego popiersie widnieje na kilku medalach wykonanych w różnych krajach.

Ówczesne zasady wybijania medali i technika medalierska różniły się znacznie od dzisiejszych. Przede wszystkim medal był traktowany jako dzieło sztuki i w takim też charakterze był zamawiany. Oczywiście, stać na to było tylko władcę oraz najbogatszych przedstawicieli magnaterii i duchowieństwa, rzadziej patrycjatu. Na renesansowym dworze ostatnich Jagiellonów zapanowała wręcz moda na wykonanie medalu ze swoja podobizną. Był on następnie wręczany zaprzyjaźnionym osobom jako wyraz najwyższego uznania.

medal renesansowy autorstwa Hansa Schwarza - rewers

Artysta tworzył projekt medalu najczęściej rzeźbiąc go w drewnie. Ze względu na właściwości, często używano drewna bukszpanowego. Sam medal był odlewany w brązie, srebrze lub złocie. Wielkość „produkcji” wynosiła od jednej do kilku sztuk, bardzo rzadko kilkunastu sztuk.

Tagi: , , ,

Mogą Cię również zainteresować:

Ostatnio napisaliśmy o:

Comments are closed.