Numizmatyka – młodsza siostra historii, cz. 3

Category: KolekcjeKolekcje Skarbnica Narodowa @ 11:56

Większość monet pochodzi z tzw. znalezisk, zwanych inaczej skarbami. Podstawowe znaczenie, zwłaszcza dla monet średniowiecznych, ma dokładne zbadanie i analiza znaleziska. Pierwsza data na polskiej monecie wybita została dopiero w 1506 roku (grosz głogowski Zygmunta Jagiellończyka, późniejszego króla Polski i wielkiego księcia litewskiego Zygmunta I Starego). Do tego czasu monety zawierały przede wszystkim imię władcy. Cóż mógł zrobić badacz, który miał przed sobą kilkadziesiąt różnych monet z imieniem Bolesława? Czy są to monety Bolesława Chrobrego czy Bolesława Wstydliwego? A może Bolesława czeskiego? Dopiero żmudna analiza porównawcza, badanie kontekstu znaleziska i szukanie analogii do innych skarbów monet pozwala z dużym prawdopodobieństwem ustalić prawidłową atrybucję monet. Właśnie chronologia skarbów dowiodła, że monety z imieniem Mieszka zostały wybite przez Mieszka II. Oznacza to, że początki mennictwa na naszych ziemiach należy łączyć z Bolesławem Chrobrym, a nie – tak, jak to przyjmowano przez wiele lat – z Mieszkiem I.

A przecież trzeba pamiętać, że istnieją także monety beznapisowe, np. brakteaty, które przedstawiają najczęściej tylko proste wyobrażenie. Jednak nawet wtedy można pokusić się o próbę połączenia takich monet z konkretnym władcą lub ośrodkiem menniczym. Numizmatyk, oprócz analizy znaleziska, szuka analogii ikonograficznych, np. sfragistycznych (sfragistyka – nauka o pieczęciach). Pomocna jest także metrologia, a więc porównanie wagi, średnicy i stopu. Pewnych wskazówek dostarcza także tzw. fabryka, czyli sposób wykonania monety. Jest ona na ogół charakterystyczna dla danego regionu produkującego monety.

Wszystko to sprawia, że zajmowanie się numizmatyką wymaga ogromnej wiedzy i cierpliwości. Czy w świetle tego kolekcjonowanie monet można nazwać numizmatyką? Odpowiedź na to pytanie nie jest prosta i jednoznaczna, a próba udzielenia na nie odpowiedzi chyba mija się z celem. Zbieranie monet jest pięknym hobby, zapewniającym niezapomniane doznania estetyczne, rozwijającym pasję poznawczą, uczącym cierpliwości przy uzupełnianiu zbioru i zasługującym na słowa uznania i podziw. Często zbierana latami kolekcja stanowi małe muzeum. Znaczna część kolekcjonerów doskonale zna literaturę fachową przedmiotu, kataloguje własne zbiory, zabiera głos na forach internetowych, publikuje wyniki własnych badań i przemyśleń. Nawet ograniczając swoje zainteresowania wyłącznie do monet współczesnych, np. emitowanych przez Narodowy Bank Polski, można na ich temat mieć ogromną wiedzę i być prawdziwym specjalistą w tym zakresie. Sądzę, że postęp w badaniach numizmatycznych jest możliwy nie tylko dzięki badaczom, którzy profesjonalnie zajmują się numizmatyką, ale także dzięki olbrzymin rzeszom kolekcjonerów, dla których zbieranie i poznawanie monet jest tylko pasją życia.

Tagi: , , ,

Mogą Cię również zainteresować:

Ostatnio napisaliśmy o:

Comments are closed.