Denar Bolesława Chrobrego PRINCES POLONIE

Category: KolekcjeKolekcje Skarbnica Narodowa @ 09:49

Denar Bolesława Chrobrego PRINCES POLONIE należy do najbardziej ciekawych i fascynujących monet polskich. Chyba żaden inny polski numizmat nie wywołuje tylu sporów, różnych interpretacji i tak ożywionej dyskusji. Co stanowi przedmiot sporu naukowców, kolekcjonerów i nawet ludzi, którzy z numizmatyka nie maja nic wspólnego – wszak moneta znajduje się na powszechnie używanym współcześnie banknocie dwudziestozłotowym? Chodzi oczywiście o wyobrażenie centralnego pola awersu. Wszyscy są zgodni, że widnieje tam ptak. Analogia do współczesnego polskiego godła wydaje się być oczywista i większość dostrzega tu wizerunek orła. Niestety, nie jest to wcale takie jednoznaczne.

Historycy i numizmatycy opowiadają się za pawiem, gołębiem lub innym ptakiem. Najbardziej przekonywująca wydaje się być hipoteza łącząca wyobrażenie z pawiem. Ptak ten jest symbolem zmartwychwstania i raju, a także samego Chrystusa. Hipoteza ta oparta jest na przedstawieniach na innych monetach europejskich z tego okresu, zwłaszcza czeskich. Nie można wykluczyć, że paw jest tu symbolem świętego Wojciecha. Jego męczeńska śmierć przyniosła mu bowiem wieczną nagrodę w niebie. Należy także pamiętać, że w X wieku nie można mówić o wyobrażeniach heraldycznych, gdyż jest to zjawisko o wiele późniejsze.

Na monecie widnieje napis PRINCES POLONIE – książę Polski. Już sama tytulatura „książę” jest zagadkowa. W tym okresie brak jest analogii do napisów na innych monetach europejskich. Być może nawiązuje to do tradycji Imperium Rzymskiego.

Łacińskie słowo POLONIE jest pierwszą nazwą naszego kraju. W żadnym innym wcześniejszym źródle nie wystąpiło takie określenie. Wyraz ten zapisany jest z małym błędem – prawidłowa forma powinna brzmieć „Poloniae”. Prawdopodobnie, moneta została wybita przez mincerzy z odległego księstwa Benewentu. Zostali oni sprowadzeni do Polski przez przebywającego tam czasowo Radzima Gaudentego. Był on bratem przyrodnim świętego Wojciecha i pierwszym arcybiskupem gnieźnieńskim.

Rewers monety, obok powtórzonego napisu PRINCES POLONIE, przedstawia tzw. krzyż nitkowy typu anglosaskiego. Było to bardzo popularne wyobrażenie i spotykane jest wielokrotnie na zarówno na monetach anglosaskich, jak i na ich skandynawskich naśladownictwach. Krzyż stanowi tu symbol Chrystusa i religii chrześcijańskiej. Podkreśla opiekę Boga nad państwem, a przede wszystkim nad jego władcą – Bolesławem Chrobrym.

Wybicie monety łączy się ze Zjazdem Gnieźnieńskim w 1000 roku. Było to spotkanie cesarza niemieckiego Ottona III i polskiego księcia Bolesława Chrobrego. Ustanowiono wtedy organizację Kościoła na ziemiach polskich. Obok istniejącego wcześniej biskupstwa poznańskiego, powstało arcybiskupstwo w Gnieźnie oraz biskupstwa we Wrocławiu, Krakowie i Kołobrzegu. Otton III przekazał polskiemu władcy włócznię świętego Maurycego oraz diadem, co część historyków traktuje jako wstępną zgodę na koronację. Śmierć Ottona III w 1002 roku przerwała dobre stosunki między oboma krajami, zaś nasz władca koronował się dopiero w roku 1025.

Dziś wiemy zaledwie o kilkunastu egzemplarzach tej monety. Stanowi ona bardzo dużą rzadkość i przedmiot pożądania zarówno muzeów, jak i kolekcjonerów.

Tagi: , , ,

Mogą Cię również zainteresować:

Ostatnio napisaliśmy o:

Comments are closed.