Skarbnica Narodowa

Jedną z zagadek numizmatyki polskiej jest reforma monetarna Zygmunta II przeprowadzona w 1565 roku. Nie zachowały się żadne źródła pisane, z których można byłoby wyciągnąć odpowiednie wnioski. Jednak właśnie wtedy władca zakazał wybijania w mennicy wileńskiej denarów i półgroszy, monet typowych dla pieniężnego systemu litewskiego. W ich miejsce wprowadził dwudenary, dwojaki i czworaki. Były to typy monet, które dotychczas nie były emitowane w mennicach koronnych lub litewskich.

Czytaj więcej o „Czworak litewski z 1566 roku, cz. 2″

Umierając bezpotomnie w 1572 roku, ostatni król z dynastii jagiellońskiej na tronie Polski i Litwy, Zygmunt II August, pozostawił po sobie jedno najpotężniejszych państw Europy ‒ Rzeczypospolitą Obojga Narodów. Powstała ona w wyniku unii zawartej 1 lipca 1569 roku w Lublinie.

Wśród wielu postanowień unii lubelskiej, warto zwrócić uwagę na te, które odnosiły się do pieniądza oraz skarbu. Artykuły mówiły o wspólnej walucie oraz odrębnych skarbach: koronnym i litewskim. Postulaty dotyczące reformy pieniądza udało się jednak Czytaj więcej o „Czworak litewski z 1566 roku, cz. 1″

Za czasów podskarbiego Tarły, w 1562 roku, w mennicy wileńskiej, zaczęto wybijać kiepskie trojaki, z lichego srebra i stosunkowo dużej wadze. Wkrótce ukazał się kolejny typ tej monety z monogramem królewskim, bite według ordynacji pruskiej, ale Czytaj więcej o „Trojak szyderczy Zygmunta II Augusta z 1565 roku, cz. 2″

Okres panowania Zygmunta II Augusta, ostatniego Jagiellona na tronie polskim i litewskim, jest bardzo interesujący dla numizmatyków. Wpłynął na to z jednej strony fakt jedynej w naszych dziejach elekcji vivente rege, tzn. koronacji za życia poprzedniego władcy, zaś z drugiej polityka mennicza króla. Czytaj więcej o „Trojak szyderczy Zygmunta II Augusta z 1565 roku, cz. 1″

Wstąpienie na tron Rzeczypospolitej Zygmunta I Starego w 1506 roku przypadło na początek okresu, który umownie nazywany jest „Złotym Wiekiem”. Polska była potężnym państwem, potęgą militarną oraz ekonomiczną, z którą liczono się na wszystkich dworach europejskich. Czytaj więcej o „Trojak elbląski Zygmunta I Starego z 1539 roku cz. 1″

Awers monety przedstawiał Orła w koronie, wokół którego w otoku był napis: SIGISMVNDVS DVX GLOGOVIAE ‒ Zygmunt książę głogowski. Na rewersie znajdowała się litewska Pogoń oraz bardzo ciekawa tytulatura: KASIMIRI REGIS POLONIAE NATVS ‒ syn Kazimierza króla Polski. Poniżej data 1506. Moneta, mimo gotyckiego liternictwa, ikonograficznie nawiązuje już do renesansu. Czytaj więcej o „Grosz głogowski Zygmunta Jagiellończyka z 1506 roku cz. 2″

Zygmunt I Stary urodził się 1 stycznia 1467 w Kozienicach. Był jednym z synów Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki. Po śmierci ojca w 1492 roku pozostawał jedynym potomkiem, który nie sprawował żadnej godności. Dopiero opieka starszego brata, Władysława, który był władcą Czech i Węgier, zmieniła ten stan.

Zygmunt otrzymał od niego w dziedziczne lenno roku księstwo głogowskie (w 1499 roku), opawskie (1501), a następnie został namiestnikiem całego Śląska i Łużyc Dolnych (1504). W 1502 roku władca zezwolił Zygmuntowi na otwarcie mennicy w Głogowie i bicie półgroszy na stopę polską. W tym czasie sytuacja gospodarcza tych ziem była Czytaj więcej o „Grosz głogowski Zygmunta Jagiellończyka z 1506 roku cz. 1″